Peperhuis

Meer...

Naar het archief

Tentoonstellingen

Bram Tackenberg - Zootje vis > zo 28 okt 2018

afbeelding

Fotograaf Bram Tackenberg (1974) maakte in opdracht van de Vereniging van de Vrienden van het Zuiderzeemuseum als cadeau voor het 70 jarig jubileum van het Zuiderzeemuseum een serie foto’s met als titel Feestelijke maaltijd: Zootje vis, 2018.

Vroeger kregen bemanningsleden van vissersschepen vaak kosteloos een ‘zootje’ vis mee naar huis. De vis werd gebakken en gedeeld. Op Urk bestaat deze traditie nog steeds. Vissers die na een week op zee weer thuiskomen, bakken op zaterdag enorme ladingen vis. Rond het middaguur gaat op verschillende plekken de pan aan!. Heel Urk ruikt dan naar vers gebakken vis die wordt gedeeld met  familie, buren, vrienden en collega’s.

Gedurende anderhalve maand was Bram Tackenberg iedere zaterdag op Urk te vinden. Via via bezocht hij families thuis, belandde zo achterom in de schuurtjes van visbakkende buurmannen en bezocht de bij verschillende kotters behorende ‘Boxen’ (loodsen), waar vis werd gebakken.

Tackenberg raakte enthousiast over de zorgzaamheid en verbondenheid die de Urker traditie van het Zootje Vis, en het liefdevol bakken daarvan, in zich draagt. Deze traditie heeft hij vastgelegd door onder meer de bakplaatsen te fotografen. In de soberheid van deze plekken is tevens de Urker ‘no nonsense’ en hard-werken mentaliteit goed terug te zien. Voortbordurend op zijn vrije werk heeft Tackenberg naast de meer documentaire fotografie drie generaties Urker families in hun woonkamers geportretteerd. Samen vertegenwoordigen zij de Urker gemeenschap. Het ‘zootje’ en de ‘traditie’ van vis bakken is een levende traditie en die door alle generaties breed wordt uitgedragen.

Een ‘zootje’ vis is een hoeveelheid vis die de bemanning van een schip, kosteloos en buiten het quota en de douane om, mee aan wal mag nemen. Dit is een in stand gehouden traditie die vroeger een belangrijk doel diende; het verschaffen van een aanvulling op het povere, armelijke bestaan van de grote vissersgezinnen. Maar waar het ‘zootje’ voorheen werd gebruikt om de eigen kinderen te voeden of om middels onderhandse verkoop het gezinsinkomen te verhogen, wordt het tegenwoordig veelal gedeeld met familie, vrienden en buren.

Wie op zaterdag rond het middaguur door Urk wandelt, ruikt de lucht van gebakken vis in het hele dorp. Dan worden de zootjes vis, die vrijdag mee aan wal zijn gekomen, tussen 12:00 en 14:00 uur gebakken in schuurtjes, bijkeukens en bedrijfsloodsen. Na het bakken wordt de vis (traditioneel begeleidt door paprijst met boter en suiker) met familie, vrienden en/of collega’s gegeten. Tegelijkertijd wordt de week doorgenomen voordat de mannen maandagochtend weer voor een week de zee op gaan. Ook aan de ouden van dagen wordt gedacht, want de resterende zootjes belanden bij de verzorgingshuizen. Het zootje vis verbindt zo families, buren, collega’s en de verschillende generaties.